Hiệu quả từ việc giáo dục lòng nhân ái và giá trị sống cho học sinh tiểu học

          Hiện nay, trong xã hội hiện đại, cuộc sống của nhiều gia đình học sinh đủ đầy. Nhiều cha mẹ học sinh không có nhiều thời gian ở bên con do làm kinh tế và luôn mong muốn con học giỏi, đạt giải các cấp mà chưa quan tâm nhiều đến cảm xúc và kĩ năng sống cho các em. Mặt khác, chương trình học hiện còn nặng lý thuyết, nhẹ về thực hành và giáo dục kĩ năng sống nên việc dạy học để khai thác vốn sống, kiến thức thực tế, giáo dục lòng nhân ái và giá trị sống cho học sinh còn hạn chế dẫn đến các em còn gặp khó khăn, thiếu kĩ năng thích ứng, lúng túng trong ứng xử trước vấn đề gặp phải hoặc các em loay hoay không biết giải quyết thế nào hoặc có biểu hiện không quan tâm, ích kỉ, thờ ơ vô cảm, thiếu trách nhiệm trước khó khăn của người khác. Chính vì thế, nhà trường mạnh dạn đổi mới phương pháp dạy- học và giáo dục học sinh không chỉ thông minh về trí tuệ mà còn thông minh về cảm xúc - HS biết thể hiện tình cảm, thích ứng với mọi điều kiện và phù hợp với hoàn cảnh cụ thể, đồng cảm, yêu thương và sẻ chia. Đó chính là giáo dục lòng nhân ái và giá trị sống cho học sinh. Đây là việc làm vô cùng cần thiết và cấp bách.
          Từ năm học 2014- 2015 đến nay, việc giáo dục lòng nhân ái và giá trị sống cho học sinh được thực hiện bài bản tại trường Tiểu học Nguyễn Bá Ngọc -thành phố Lào Cai  bằng việc lựa chọn tên mô hình “Khát vọng và lòng nhân ái”; xây dựng logo của mô hình đến các việc như: nâng cao nhận thức cho CB, GV, NV, HS, cha mẹ HS, cộng đồng  qua từng việc làm, hoạt động cụ thể, trực tiếp tham gia không phải tuyên truyền lí thuyết; nhà trường đã tự thiết kế bộ tài liệu hóa mô hình từ lớp 2 đến lớp 5 do chính CB, GV nhà trường thiết kế với ngữ liệu chính là câu chuyện thực tế của học sinh tại trường do CB,GV viết dạy riêng; tổ chức chuyên đề về giáo dục lòng nhân ái và giá trị sống cho HS mời Phòng GD, các trường tiểu học đến dự, góp ý. Ngoài ra, các chương trình, sự kiện trường học lớn được tổ chức như: “Cho em cuộc sống tươi đẹp”,“Khát vọng và lòng nhân ái”,“Hòa nhịp đập con tim” và GameShow như Vì bạn xứng đáng, các hoạt động trải nghiệm sáng tạo,...để HS thuấn nhuần có những hành vi, việc làm tốt. Các sự kiện lớn được cải biến đồng nhất với chương trình Chắp cánh ước mơ của Đài truyền hình tỉnh Lào Cai vừa có tác dụng nêu gương người tốt việc tốt, nhân rộng những việc làm tử tế nhằm giáo dục lòng nhân ái và giá trị sống thiết thực, sâu sắc. 
          Qua 3 năm thực hiện, từ những việc làm thiết thực nêu trên, việc giáo dục lòng nhân ái và giá trị sống cho học sinh đem lại hiệu quả rõ nét như:
Một là, học sinh không còn những  biểu hiện ích kỉ, vô cảm; biết quan tâm một cách thực sự đến nọi người xung quanh: ngồi cùng bạn, cõng bạn tật nguyền, hướng dẫn bạn đọc, giải toán,múa hát,… tặng quần áo cũ,…Các em gần gũi đoàn kết, chung sống hòa bình, chia sẻ, có sự yêu thương, lòng nhân ái, vị tha giúp đỡ với các bạn Trung tâm Bảo trợ xã hội và bạn khó khăn, bạn bị bệnh hiểm nghèo về mọi mặt.
Hai là, học sinh có vốn sống, cách ứng xử thông minh, tự giác, tự nguyện cùng nhau gom lại giấy vụn, vỏ lon nước ngọt bán lấy tiền “nuôi lợn nhân ái” và xây dựng quỹ nhân ái giúp bạn nghèo và bảo vệ môi trường. Từ đó, các em quý trọng người lao động và được hình thành nhân cách tốt, nuôi dưỡng tâm hồn trong sáng, nhận biết phải- trái, thiệt- hơn, có lối sống lành mạnh, thân ái, thân thiện; giảm áp lực học hành thi cử, tăng cường giáo dục cảm xúc và thực hành thông qua trải nghiệm.
Ba là, Cán bộ, giáo viên nhận diện đúng và nắm bắt được giá trị cốt lõi của cuộc sống đó là tình yêu thương, lòng nhân ái, rất quan tâm đến học sinh khó khăn, tìm hiểu hoàn cảnh của từng em, đặc biệt bằng việc làm: cắt móng tay, chải đầu, cử chỉ yêu thương vỗ về, chia sẻ, đến nhà, đến Trung tâm động  viên, an ủi các em cố gắng vươn lên, huy động nhà tài trợ giúp đỡ các em, cô đón HS về ăn tết tại gia đình… giúp các em tự tin, hòa đồng, yêu trường, kết quả học tập tốt hơn. Nhà trường quan tâm GD lòng nhân ái và giá trị sống cho HS đúng mức không chỉ thông qua bài Đạo đức mà bố trí sắp xếp các tiết dạy tài liệu mô hình riêng theo nội dung về tự chủ chương trình. Ngoài ra còn lồng ghép dạy tích hợp trong các môn học và HĐGD NGLL khác.
Bốn là, cha mẹ đồng thuận, đồng cảm, chia sẻ, không chỉ quan tâm đến con em mình mà còn quan tâm đến các em khác. Ngoài ra còn tìm hiến kế để nhà trường GD học sinh tốt hơn như: đến trường đề xuất, cho con giúp HS khó khăn tặng sách vở, quần áo mới vào đầu năm học mới,nuôi lợn nhân ái….dành thời gian đến dự, trực tiếp tham gia vào các hoạt động của trường tự nguyện và thực chất; mời gọi nhà hảo tâm, doanh nghiệp ủng hộ trực tiếp HS trong các chương trình, sự kiện.
 Năm  là, thu hút và gắn kết các lực lượng: Gia đình - Nhà trường- Xã hội và cộng đồng cùng "vào cuộc", tích cực đóng góp công sức, tiền mặt giúp đỡ học sinh khó khăn, học sinh mắc bệnh hiểm nghèo, ủng hộ cơ sở vật chất nhà trường trị giá hàng trăm triệu đồng. Các hoạt động về giáo dục lòng nhân ái và giá trị sống cho học sinh đã được Đài TH thành phố, tỉnh Lào Cai đã trực tiếp ghi hình và phát sóng nhiều lần trong chương trình Chắp cánh ước mơ; nhà báo chụp hình và viết bài đăng trên cổng thông tin điện tử báo điện tử Lào Cai, Cổng thông tin Sở GD&ĐT Lào Cai.
           Hiệu quả mô hình “Khát vọng và lòng nhân ái” được khẳng định rõ nét, có sức lan tỏa mạnh mẽ. Bộ tài liệu mô hình hóa đã được PGD thẩm định và đánh giá cao, được đưa vào nội dung bồi dưỡng hè  2017 và chỉ đạo nhân rộng tại các trường tiểu học của thành phố Lào Cai, tiêu biểu như: TH Nguyễn Du, Hoàng Văn Thụ, Kim Đồng, Lê Ngọc Hân, Lê Văn Tám…Hơn nữa các trường của thành phố Bạc Liêu (Bạc Liêu), Đại từ (Thái Nguyên) và Quỳnh Phụ, Hưng Hà (Thái Bình) đến chia sẻ và học tập kinh nghiệm. Những việc làm và kết quả trên đã được chủ tịch UBND tỉnh công nhận sáng kiến cấp tỉnh. Với mục tiêu giáo dục mới, việc giáo dục lòng nhân ái và giá trị sống cho học sinh là việc làm cần thiết giúp phát triển nhân cách đúng hướng, toàn diện bởi yêu thương chính là ngọn lửa sưởi ấm trái tim con người và tạo môi trường giáo dục cân bằng giữa học chữ và học làm người./.
                                                                                                     T.T.L