Trường THCS Đồng Tuyển là một ngôi trường nhỏ bé nằm tại trung tâm xã Đồng Tuyển. Năm học 2017 – 2018 trường có 6 lớp với 167 học sinh. Các em học sinh của nhà trường chiếm trên 70% là người dân tộc thiểu số. Nhiều em có hoàn cảnh gia đình khó khăn; cha mẹ không có công ăn việc làm ổn định, chủ yếu làm việc lao động chân tay, thu nhập thấp, bấp bênh. Một số em cha mẹ đi làm ăn xa phải sống cùng ông bà già yếu. Một số học sinh thiếu sự chăm sóc, nuôi dưỡng của cha hoặc của mẹ do hoàn cảnh gia đình. Một số em gia đình đông con; cha hoặc mẹ đau ốm liên miên… Việc các em học sinh hàng ngày được cắp sách tới trường là nỗ lực không hề nhỏ của những người nuôi dưỡng các em.
Là một giáo viên gắn bó với trường THCS Đồng Tuyển gần 20 năm và cũng nhiều năm đảm nhiệm vai trò giáo viên chủ nhiệm lớp tôi đã chứng kiến biết bao lớp học sinh trưởng thành từ mái trường này và cũng có không ít những học sinh có nghị lực quyết tâm vượt qua mọi khó khăn vươn lên trong học tập, trưởng thành trong cuộc sống và có những em trở thành cán bộ chủ chốt của địa phương, có những em trở thành những người kinh doanh khá thành đạt.
Năm học 2017 – 2018 tôi được phân công làm công tác chủ nhiệm lớp 8A với 32 học sinh. Đa số các em đều có những hoàn cảnh khó khăn nhưng các em vẫn cố gắng để học tập và tham gia các hoạt động của trường, lớp. Khi tìm hiểu về hoàn cảnh của mỗi một học sinh tôi đã có những ấn tượng và cảm xúc khác nhau. Ngay ngày đầu tiên nhận lớp và làm quen với các em tôi đã thật sự ấn tượng với một cậu học trò có dáng người nhỏ bé, khắc khổ nhưng có đôi mắt sáng, thông minh, đầy nghị lực. Đó là em Vi Văn Quân, dân tộc Dáy. Quân được sinh ra và lớn lên trong một gia đình cũng như bao các gia đình khác ở xã Đồng Tuyển. Là anh trai lớn nhất trong gia đình có ba anh em, cha làm công nhân nhà máy tuyển Bắc Nhạc Sơn, mẹ ở nhà làm nội trợ nhưng đau ốm liên miên, Quân đã sớm phải giúp đỡ mẹ những công việc nhà cửa, vườn tược, thay mẹ chăm sóc các em và hướng dẫn các em học tập vì cha em phải làm việc rất nhiều để đảm bảo cuộc sống tối thiểu cho gia đình. Ý thức được trách nhiệm của người anh cả trong gia đình, Quân luôn là tấm gương sáng cho các em noi theo. Quân biết sắp xếp quỹ thời gian của mình một cách hợp lý để vừa có thể giúp đỡ cha mẹ, chăm sóc các em vừa dành thời gian học tập để thực hiện ước mơ trở thành kỹ sư tin học. Ở trường, lớp Quân được các bạn tín nhiệm bầu làm Chủ tịch Hội đồng tự quản nhiều kỳ, bầu vào Ban chỉ huy Liên đội và Quân cùng thường xuyên làm MC trong các chương trình ngoại khóa của nhà trường. Năng động trong các hoạt động của trường, lớp như vậy nhưng thành tích học tập của Quân thật đáng nể. Trong suốt 7 năm liền Quân luôn là học sinh giỏi với bảng điểm luôn luôn dẫn đầu. Khi học lớp 6, lớp 7 Quân đã đạt giả cấp thành phố khi tham gia cuộc thi Olympic Tiếng Anh qua mạng Internet cho dù ở trường em chỉ được học chương trình Tiếng Anh hệ 7 năm, gia đình không có máy vi tính trong khi các bạn ở các trường khác được học chương trình Tiếng Anh 10 năm và mỗi bạn đều có máy tính riêng nối mạng Internet tốc độc cao. Năm học 2017 – 2018 là năm học đầu tiên ngành Giáo dục Lào Cai đưa môn Tin học vào môn thi chính thức tại các kỳ thi chọn học sinh giỏi lớp 8, 9 cấp thành phố và cấp tỉnh. Với nghị lực và quyết tâm chinh phục những khó khăn, Quân đã mạnh dạn đề nghị với tôi và cô giáo Bùi Minh Huệ (giáo viên dạy môn Tin học của nhà trường) cho em được tham gia kỳ thi chọn học sinh giỏi lớp 9 cấp thành phố. Tôi và cô Huệ đã rất bất ngờ vì Quân mới chỉ bắt đầu học chương trình lớp 8. Và chúng tôi lo lắng rằng nếu thất bại ở kỳ thi này liệu Quân có còn đủ nghị lực và sự tự tin để tiếp tục tham gia vào các kỳ thi khác nữa không? Nhưng khi nhìn vào đôi mắt sáng đầy nghị lực và nghe giọng nói dứt khoát, tự tin của em chúng tôi hiểu rằng chúng tôi nên cho Quân cơ hội và tin tưởng em. Quân đã tận dụng tối đa những lúc rảnh rỗi sau giờ học chính khóa ở trường để học ở phòng tin dưới sự hướng dẫn của cô Huệ. Những lúc không có cô giáo hướng dẫn, Quân vẫn tranh thủ ôn luyện lại những kiến thức, kỹ năng cô dạy. Nhà trường cũng tạo điều kiện cho Quân mượn 1 bộ máy vi tính mang về nhà để em có thể vừa học tập vừa làm tốt vai trò anh cả trong gia đình. Hơn ai hết Quân hiểu rằng em cần phải học gấp đôi, gấp ba so với các anh chị lớp 9 cùng tham gia kỳ thi này. Là giáo viên chủ nhiệm, chứng kiến những ngày dốc sức học tập của em, tôi chỉ biết luôn động viên em, nhắc em đừng học quá sức và cùng em tìm tòi, trao đổi mỗi khi em gặp những thuật toán nâng cao trong môn Tin học. Và cũng từ những cuộc cô và trò cùng học như thế vô tình Quân đã khích lệ tôi hãy tích cực bồi dưỡng chuyên môn, hãy cố gắng tìm tòi kiến thức nâng cao, đặc biệt những kiến thức liên môn để có thể giúp đỡ những em học sinh có những niềm đam mê học tập cháy bỏng như Quân. Kết quả Quân đạt giải Ba cấp thành phố lớp 9 và giải khuyến khích cấp tỉnh lớp 9. Không dừng lại ở đó, Quân tiếp tục tham gia kỳ thi chọn học sinh giỏi lớp 8 cấp thành phố. Ở kỳ thi này, Quân vừa học vừa hướng dẫn một bạn cùng lớp tham gia kỳ thi này. Kết quả, Quân đạt giải nhì kỳ thi học sinh giỏi lớp 8 cấp thành phố với số điểm rất cao 18,25 điểm chỉ kém bạn học sinh trường Lê Quý Đôn đạt giải nhất 0,25 điểm. Cả trường như vỡ òa trong niềm vui, niềm tự hào! Tấm gương sáng của Quân không chỉ được nêu gương trong nhà trường mà còn được các thầy cô trường bạn nêu gương, được các bạn nhắc đến với sự ngưỡng mộ. Và mỗi thứ hai đầu tuần trong giờ chào cờ, ngày sau khi biết kết quả mỗi kỳ thi, cô giáo Hiệu trưởng vinh danh thành tích học tập của Quân không chỉ trong các kỳ thi mà còn cả trong những môn học hàng ngày, trao những phần thưởng động viên, bắt tay Quân thật chặt và khích lệ Quân quyết tâm tiếp tục đạt được những thành tích cao hơn trong thời gian tới và trong năm học tiếp theo. Cô đặt mục tiêu Quân sẽ trở thành học sinh chuyên Toán Tin sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở. Chứng kiến những giây phút đó tôi thấy khóe mắt mình cay cay vì quá đỗi vui sướng và tự hào về cậu học trò nhỏ của mình. Tôi thầm mong ước mẹ em sẽ sớm khỏe lại, công việc của cha em có thu nhập cao hơn để em có điều kiện học nhiều hơn nữa, để ước mơ trở thành kỹ sư tin học của em sẽ chắc chắn trở thành hiện thực. Tôi luôn hy vọng rằng những năm học tiếp theo trường THCS Đồng Tuyển sẽ tiếp tục được đón nhận những em học sinh có nghị lực và quyết tâm như Quân. Chúng tôi, những người lái đò thầm lặng, sẽ luôn bên cạnh các em, trao gửi cho các em không chỉ tri thức mà cả sự đồng cảm, chia sẻ giúp các em vượt khó, chắp cánh nuôi dưỡng những ước mơ của các em. Những học sinh như Quân thật sự là một trong những tấm gương học sinh tiêu biểu học tập và làm theo lời Bác./.
Cô giáo Bùi Minh Huệ - GV dạy Tin học – Hướng dẫn em Vi Văn Quân thực hành
Em: Vi Văn Quân – Học sinh lớp 8, dân tộc Dáy - đạt giải Ba cấp thành phố lớp 9 và giải khuyến khích cấp tỉnh lớp 9 môn Tin học; đạt giải nhì cấp thành phố lớp 8 môn Tin học
Cô giáo: Nguyễn Như Hoa – GVCN lớp 8, dạy môn Toán – cùng em Quân trao đổi các thuật Toán trong môn Tin học.